Maak van kwetsbare mensen geen tweedehands burgers

10 december 2007

Ingezonden brief

Mijn voorstel is om in het Sociaal Debat meer aandacht te geven aan de problemen van kwetsbare mensen in de noodopvang. Ik ben Elisabeth, 51 jaar en weet uit eigen ervaring wat het betekent om in de maatschappelijk opvang terecht te komen. Gelukkig woon ik sinds een aantal maanden weer zelfstandig, maar dat wil niet zeggen dat ik me niet meer solidair voel. Eigenlijk kom ik uit een rustig leventje, maar na mijn echtscheiding en de bijbehorende rampzalige toestanden, schoot mijn leven uit de rails. Ik kwam in een situatie terecht die ik een week eerder niet voor mogelijk had gehouden. En geloof me, het kan iedereen overkomen! Een partner die schulden maakt, het verlies van je kind, het verdwijnen van een geliefde, het verliezen van je baan, voorbeelden van gebeurtenissen die je kunnen overkomen en je wereld op zijn kop kunnen zetten.
Natuurlijk ben je in eerste instantie ontzettend blij dat er ergens een deur voor je open staat en je een dak boven je hoofd hebt. Maar het is heel dubbel, de volgende dag voel je je al een soort paria en doe je er alles aan om je situatie te verbergen. Je gaat het heus niet op een terras zitten vertellen en als je weggebracht wordt laat je je op de hoek afzetten. Ik zou het zo fijn vinden als het taboe eens werd doorbroken. Het rotgevoel en verlies aan eigenwaarde wordt nu eigenlijk door de samenleving bevestigd.
Ik heb om me heen gezien dat mensen vaak weer terug vallen in hun oude patroon en daarom pleit ik voor meer voor- en nazorg. Er zou veel meer gekeken moeten worden naar het probleem voorafgaande aan de dakloosheid en ook waarom ze in een vicieuze cirkel terecht dreigen te komen. Er is nu een grote groep kwetsbare mensen die sociaal geïsoleerd leeft. Voor hen is tijdig ingrijpen, bijvoorbeeld bij overlast, psychische of financiële problemen van groot belang om zo erger te voorkomen. Stimuleer de 'bemoeizorg' en zorg voor laagdrempelig ondersteuning. In de nazorg gaat het vooral om een passende woonruimte -omgeving en begeleiding. Als mensen al gedwongen woonruimte moeten delen (wat gebeurt door tekort aan passende woningen) geen 64 jarige met een 19 jarige in één appartement, of een verslaafde bij een ex-verslaafde, dat is vragen om moeilijkheden en bevorder dat mensen een sociaal netwerk opbouwen, waar ze als het nodig is, een beroep op kunnen doen. Helaas stuiten zulke ideeën vaak op een muur van regeltjes. Het draait in de zorg bijna alleen maar om geldpotjes. Bij één dag zorg krijg je te maken met, ik denk wel 7 potjes: wonen, eten, maatschappelijk werk enz. Je krijgt het als bewoner ook steeds te horen dat je zoveel kost. Als ze dat geld nu eens bij elkaar vegen voor een meer structurele aanpak, in plaats van ‘brandjes te blussen’ of enkel een time-out te bieden, dan komt er een echte verbetering voor kwetsbare mensen. Je merkt ook aan medewerkers in de opvang dat ze zich soms machteloos voelen, niet meer mogen of kunnen doen, met handen en voeten aan regels gebonden zijn. Gevolg is dan (vaak) slecht contact tussen cliënt en hulpverlener, cliënten voelen zich vervolgens nog meer underdog. Ga als professional eens meer tussen de mensen staan, dan ontdek je wat er eigenlijk aan de hand is.
Deze signalen moeten beter klinken en gehoord worden. Gelukkig merk ik dat Neos steeds meer cliëntgericht bezig is en hele goede initiatieven neemt en ontwikkelt, zoals een cursus voor hulpverleners om beter naar de cliënt te luisteren en de bouw van een sociaal pension. Dit zijn enkele voorbeelden die ik van harte toejuich. Zelf zal ik mij sterk maken voor het opzetten van een zelfhulpgroep, zodat we van elkaars ervaringen kunnen leren en samen een sociaal netwerk vormen.
Ik roep de gemeente op om te helpen bij het wegwerken van regels. Vrijwel iedereen wil ‘mee doen’, maar is daar nu niet toe in staat. Bied een helpende hand, want ook deze groep kwetsbare mensen horen bij Eindhoven en verdienen steun. Zij zijn geen tweederangs burgers! Zij zijn waarschijnlijk wèl de mensen waar de wethouder Don naar op zoek is, die ander helft van Eindhoven die nu aan de kant staat. Ik bied aan om hem met hen in contact te brengen.

Liz van den Burgh